web
analytics
Ruimtelijke innovatie | GEOlution

    Verder op GEOlution

    Zoek op GEOlution

Ruimtelijke innovatie

Over human-solutions en nature-solutions.
We noemen het: GEO-lutions
Ruimtelijke Innovatie,De visie

Inleiding

Eind 2000 is GEOlution gestart met het IRP, ons IJzeren Rijn Project. Het doel van dit project was tweeledig. Enerzijds moest er een nieuwe visie op de IJzeren Rijn problematiek worden gevonden, anderzijds was het een speurtocht naar nieuwe mogelijkheden om politiek beleid te kunnen beinvloeden.

Nu, in januari 2002, mogen wij u de resultaten van de speurtocht presenteren in de vorm van dit document over human solutions en nature-solutions. We noemen het GEO-lutions, waar de naam GEOlution deels naar verwijst. Het beschrijft een transparante duurzame stedelijke ontwikkeling op een groene ondergrond.

GEOlution wil hiermee politici, natuurbeschermers en mensen uit het bedrijfsleven inspireren om op een andere manier naar stedelijke ontwikkelingen te kijken. Alleen door verschillende visies uit het heden te combineren voor de toekomst kunnen we onze wereld op een bijzonder groene, leefbare en economisch interessante wijze achterlaten voor de generaties na ons.

GEOlution wenst u veel succes met het vinden van uw eigen GEO-lution.

Inhoud

In dit document treft u de volgende thema’s aan…

  1. Stad en land
  2. Een human-solution-visie op stedelijke ontwikkeling
  3. Een nature-solution-visie op stedelijke ontwikkeling
  4. De eerste stap in ruimtelijk innovatief denken
  5. De innovatieve stad in het land
  6. De GEO-lution visie op stedelijke ontwikkeling
  7. Bereik uw eigen GEO-solution

Stad en land

Mensen wonen in steden en steden liggen in het landschap. In dit landschap vind je natuur. Deze natuur staat steeds meer onder stedelijke druk, zoals recreatie, vervuiling en stadsuitbreiding.
Wie oude kaarten van Nederland bekijkt zal zich verbazen over de enorme onontgonnen gebieden die er destijds waren. In onze tijd noemen we dat natuurgebieden. Er zijn helaas nog maar weinig onontgonnen stukken land over en zelfs die delen zijn vaak al geheel door mensenhanden ingericht.

Op die zelfde oude kaarten zijn steden en dorpen slechts kleine rode vlekken op de kaart, omsloten door geheel of half ontgonnen stukken land. Anno 2002 zijn de steden enorm gegroeid en staat de laatste overgebleven “onontgonnen” land onder druk.

Nieuwe infrastructuur, nieuwe woonwijken en industriegebieden en nieuwe landbouwgronden knabbelen steeds meer af van natuurgebieden. Je zou denken dat we, in deze tijd, in ons land, die gebieden zouden respecteren. Maar niets is minder waar. Het zit nou eenmaal in onze aard. Zo zijn wij, mensen…

Maar het nadenken over problemen, ons milieu en het zelf willen veranderen van ons gedrag is ook de menselijke aard. Als men het zo bekijkt moet er ruimte genoeg zijn om nieuwe ideeen te bedenken en uit te voeren. Als we maar willen dan kan alles. Zelfs het herstellen en beschermen van nog bestaande ecologische zones en verbindingen.

Het bovenstaande model geeft een willekeurige stad weer in het landschap. In dit landschap liggen enkele natuurgebieden. Laten we stellen dat onze stad er tot nu toe zo uit heeft gezien.

Een human-solution-visie op stedelijke ontwikkeling

Een moderne visie op het probleem is om de natuurgebieden rond een stad met elkaar te verbinden. Hierbij wordt eerst het stedelijk gebied gepland en pas daarna de eventueel realiseerbare ecologische stroken. Deze zijn vaak niet breder dan 100 meter en liggen daarnaast op onlogische plaatsen.
Gelukkig begint men anders over die natuur te denken. Ook al lijkt de menselijke drang tot stedelijke ontwikkelingen onstuitbaar, ons denkproces verandert langzaam. En dat is goed. Laten we zo doorgaan, want ook vooruitgang en verbetering ligt in de aard van ons mensen.

Het bovenstaande model geeft de huidige manier van denken weer. De natuurgebieden rond onze fictieve stad worden door ecologische verbindingen met elkaar verbonden. Die verbindingen realiseert men vaak op plaatsen waar dat “nog” mogelijk was. Onder hoogspanningskabels en langs wegbermen of men gaat braakliggende stukjes land met elkaar te verbinden.

Helaas kiest men bij de locatie vaak de plek uit met de minste weerstand. Daardoor worden de natuurgebieden wel met elkaar verbonden, maar via smalle en onlogisch gesitueerde ecologische stroken. Maar ook dieren lopen graag de kortste weg van A naar B. En via de moderne ecologische verbindingen lopen zij vaak kilometers om. Geplaagd door wegen, recreanten en oprukkende steden.

Een nature-solution-visie op stedelijke ontwikkeling

Als men in eerste instantie uitgaat van het natuurlijk belang zou een brede, aansluitende groene rand om een stad het meest ideale zijn. Zo ontstaan tussen de verschillende natuurgebieden de meest directe verbindingen. Hierdoor liggen de gebieden relatief dichter bij elkaar, wat goed is voor uitwisseling van dieren en planten (biodiversiteit), maar ook voor de recreanten.

Een gedurfde en schijnbaar onrealistische gedachte is de groene visie. Ecologische verbindingen moeten zo kort mogelijk worden en breder zijn. Het liefst zien we alle infrastructuur onder de grond. Uiteindelijk zijn de natuurgebieden bij onze stad met elkaar verbonden via de meest ideale weg. Kort en breed.

De groene natuur-ring omsluit de stad en biedt recreanten de mogelijkheid om via een natuurlijke route van het ene naar het andere natuurgebied te gaan. Maar dat geld ook voor dieren en planten die zich zo sneller kunnen verspreiden naar de andere gebieden. Ze krijgen de kortstmogelijke weg aangeboden en kunnen die naar eigen inzicht gebruiken.

De brede groene rand biedt immers ruimte genoeg.De betere en snellere uitwisseling van dieren en planten zal de kwaliteit van de natuurgebieden vergroten. De populaties worden vitaler, de soortenrijkdom zal toenemen en de recreant zal meer van de natuur kunnen genieten omdat deze hierdoor minder kwetsbaar wordt.

De eerste stap in ruimtelijk innovatief denken

Uiteraard is het mogelijk om naast die brede groene rand ook kleinere (educatieve en recreatieve) ecologische verbindingen te maken. Zo ontstaan er ook verbindingen met de verderweg gelegen natuurgebieden. Goed voor de natuur zelf en voor de recreant die de stad ontvlucht via de groene lijnen door de stad.
Waarom of het ene of het andere? Beide visies kunnen samen gaan en elkaar versterken. Door meer en kwalitatief betere ecologische verbindingen te realiseren zal de natuur vitaler worden en onstaat de mogelijkheid om de groene zones ook voor andere dan groene toepassing in te richten.

Men zou recreatieve en educatieve routes kunnen uitstippelen, men kan wonen en werken in het groen. Men kan zelfs ruimte winnen door het landschap over de bestaande en nieuwe infrastructuur heen te tillen. Eco-viaducten of landschaps bruggen bestaan al langer, maar waarom zou men er niet op kunnen wonen of werken?

Maar het is ook niet onmogelijk om in het bestaande stedelijke gebied nieuwe ecologische stroken te maken. Deze hebben miscchien niet de verbindings-functie, maar bieden wel mogelijkheden voor recreatie en kwalitatief beter wonen in de stad.

Een inwoner van ons model ontvlucht de drukke stad via de groene wegen door de stad, om buiten de stad vervolgens te kunnen kiezen tussen verschillende natuurgebieden of nieuwe groene wegen naar andere steden. Al met al zullen de ecologische verbindingen natuurgebieden met elkaar verbinden, maar ook de stad met omringende steden en dorpen.

De innovatieve stad in het land

De natuur neemt meer ruimte in, maar is ook beter toegankelijk. Dit geeft de mogelijkheid om het stedelijk gebied te verdichten, zonder dat het leefplezier er minder door wordt. Stedelijke verdichting tegen de groene randen aan geven zelfs nieuwe mogelijkheden om diverse functies te combineren, zoals wonen, werken en recreeren.
De natuur zal rijkelijk vertegenwoordigd zijn in onze model-stad. Niet alleen meer, maar ook kwalitatief beter. En niet te vergeten dichterbij, want er lopen ecologische wegen door de stad en direct buiten de stad. De inwoners zullen sneller de stad kunnen ontvluchten en ontspannen. Ze ervaren een betere leefomgeving dan ooit te voren.

Door dat het leefgenot groter is is het mogelijk om de stad te verdichten zonder dat de kwaliteit achteruit gaat. Die verdichting geeft de mogelijkheid om duurzamer te bouwen en de ruimte buiten de stad te sparen. Dat is ook nodig, want daar komt meer ruimte in gebruik voor natuur ontwikkeling. Er ontstaat een stad met vele groene vlakken en lijnen die de oorspronkelijke vegetatie en landschapselementen aan de mensen laat zien.

De GEO-lution visie op stedelijke ontwikkeling

De stad zal groener en compacter zijn. Mensen wonen dicht bij de natuur, maar ook dicht bij het stadshart. Openbaar vervoer zal goedkoper kunnen worden en de centrumfunctie kan worden versterkt. Natuur en economie zullen samengaan in een duurzame en levendige stad!
Onze fictieve stad is bijna voltooid. De mensen wonen in een duurzame en groene stad. Nieuwe mogelijkheden dienen zich nu aan. Openbaar vervoer zal goedkoper en beter kunnen worden doordat er meer mensen op een kleiner oppervlak wonen, werken en recreeren. En dat betekent minder autogebruik en meer frisse lucht.

Een ander positief gevolg is dat door de compacte stad meer mensen dichter bij het stadshart zullen gaan wonen en werken. Zo zal de centrumfunctie van het hart worden versterkt en daarmee de centrumfunctie van die stad voor de regio. Zo is niet alleen de natuur maar ook de economie gebaat bij een GEO-solution.

Een luchtkasteel?
Vaak denken we dat iets een luchtkasteel is omdat we vast zitten aan een oude manier van denken. Probeer die eens los te laten en de wereld vanuit uw eigen ogen te bekijken in plaats van door de ogen van de televisie en uw buren.

Bereik uw eigen GEO-solution.

Ruimtelijke innovatief denken is niet alleen iets voor onze plannen en/of beleidsmakers. Iedereen heeft er belang bij dat onze steden en dorpen duurzamer en groener worden. Dus ook de natuurbeschermers, het bedrijfsleven en de gewone man.

Met dit document wil GEOlution u niet alleen inspireren, maar ook een richtlijn bieden om zelf aan de slag te gaan met Ruimtelijke Innovatie in uw eigen omgeving. In onze democratische wereld is altijd plaats om uw stem te laten horen, denk maar eens aan inspraakperiodes bij bestemmingsplannen e.d.

Citeer dit artikel als: Brouwers, C.I.J. (2010) Ruimtelijke innovatie. GEOlution. https://www.geolution.nl/milieu/ruimtelijke-innovatie.htm

Zie ook

Lees verder

  • EcoductenEcoducten Verkenning door Arjan van den Bosch, April 2005 Inleiding Ecoducten zijn viaducten waar […] Posted in Milieu
  • Ruimtelijke ordeningRuimtelijke ordening Eind 2000 is GEOlution gestart met het IRP, ons IJzeren Rijn Project. Het doel van dit […] Posted in Milieu
  • MilieuMilieu Welkom op de milieupagina's van GEOlution. In dit onderdeel van onze website zul je […] Posted in Milieu
  • Duurzaam bouwen aan de randenDuurzaam bouwen aan de randen Duurzaam bouwen aan de randen Inleiding Nederland anno 2035 Nederlandse […] Posted in Milieu
  • Duurzaam bouwenDuurzaam bouwen Steden nemen steeds meer ruimte in beslag. De groeiende bevolking van ons land […] Posted in Milieu

Comments

So empty here ... leave a comment!

Geef een reactie

Sidebar