web
analytics
Wat is onstabiel weer | GEOlution

    Verder op GEOlution

    Zoek op GEOlution

Wat is onstabiel weer

De overgang van stabiel naar onstabiel: het verslag

Wat is onstabiel weer

Onstabiel weer is een term die je vaak tegenkomt bij artikelen over noodweer of tijdens de weersvooruitzichten. Maar wat het precies inhoud word daarbij niet aangegeven. Voordat je het weer onstabiel mag noemen moet je het weer kunnen ‘meten’. Je moet de temperatuur van de luchtlagen en de luchtdruk meten, om precies te zijn. En dan word het toch al gauw een ingewikkeld verhaal.

Het recept voor onstabiel weer

Voordat je uitlegt wat onstabiel weer is moet je uitleggen wat stabiel weer is.

Stabiel weer

De atmosfeer bestaat uit verschillende lagen. Deze lagen hebben elk een eigen luchtdruk en temperatuur. Hoe hoger in de lucht, hoe lager de luchtdruk en hoe lager de temperatuur. Lucht met een andere luchtdruk en temperatuur zal altijd evenwicht zoeken met de lucht er omheen. Over het algemeen loop dat evenwicht zoeken soepel en is er niets aan de hand. Dat noemt men stabiel.

Vergelijk het met en kind aan een kant van de wip. Als aan de andere kant een ander kind gaat zitten zal de wip vrij makkelijk en rustig een evenwicht zoeken.

Onstabiel weer

Bij onstabiel weer word het evenwicht tussen koude lucht en warme lucht ook hersteld, maar omdat de verschillen zo groot zijn gaat dat evenwicht zoeken sneller en heviger.

Neem het zelfde kind op de wip, maar nu gaat er een grote en wel doorvoedde volwassene aan de andere kant zitten. Het effect is dat de wip in een klap omslaat. En hoe groter het verschil in gewicht tussen het kind en de volwassene, hoe groter de kans dat het kind gelanceerd word en van de wip valt.

Bij onstabiel weer heb je warme (lichte) lucht terwijl er een koude (zware) lucht tegen aan botst. Omdat warme lucht daardoor heel snel stijgt krijg je wrijving tussen droge en vochtige lucht. Dit veroorzaakt onweer. De warme lucht zorgt er in de hogere luchtlagen voor dat ijskristallen ontdooien. Dat veroorzaakt regen en hagel.

Hoe heviger het zoeken naar evenwicht, hoe meer koude lucht en warme lucht door elkaar geslingerd worden. Het gevolg is rolwolken en zelfs tornado’s als gevolg.

In Nederland is de kans op onstabiel weer groot. Vooral in de zomer en in het voorjaar. De temperatuur landinwaarts kan dan oplopen tot hoog boven de 30 graden, maar de lucht boven zee is veel koeler. Bij een zuidwesten of westen wind verdrijft deze koele lucht van boven zee de warme lucht boven land. Onstabiliteit is het gevolg.

Een makkelijke manier

Gelukkig is er ook een makkelijkere manier om te kunnen aangeven wanneer lucht onstabiel is. En dat is door gewoon naar buiten te gaan en naar de lucht te kijken. Als het al een paar dagen goed  warm dag is (rond de 30 graden) en er zijn nauwelijks wolken aan de lucht dan kun je er op wachten. Een onbetekenend regengebied kan uitgroeien tot een monsterlijke bui.

Het makkelijke antwoord op wat onstabiele lucht is dus dat de kans op zware regenval, onweer, hagel toeneemt. En hoe warmer de temperatuur op de grond, hoe groter de kans dat er noodweer volgt, zelfs met een kleine  kans op tornado’s aan toe!

Onstabiel weer bij Venlo

Venlo is een interessante plaats om zwaar weer te bestuderen. Verschillende factoren zorgen er voor dat de lucht boven de omgeving onstabieler word. In het westen van Venlo tref je uitgestrekte zandgronden en tegenwoordig ook de grote tradeports met loodsen en parkeerplaatsen. Beiden warmen zeer snel op en houden de warmte ook lang vast. Wat verder van Venlo, richting westen, kom je in vochtiger gebieden, de Peel. En dat is nou net de richting waarvandaan koele zeelucht komt. Omdat de lucht bij Venlo extra warm is ontstaat hier een versterkte ‘updraft’, de stijgende lucht die zorgt voor hoge buienwolken. Door deze versterkte stijging word ook de kans op hevige regen en onweer net wat groter dan normaal.

De overgang van stabiel naar onstabiel

De eerste poging om een grafiek van de temperatuur te maken van de overgang van stabiel naar onstabiel luktte niet op 28 mei. Het bleef warm en droog. Op 29 mei zal er een tweede poging worden ondernomen. Het is op deze dag echter frisser dan de 18 en de overgang zal dan ook minder groot zijn. Poging 2

Bekijk hier de gegevens van 28 mei 2005

Citeer dit artikel als: Brouwers, C.I.J. (2010) Wat is onstabiel weer. GEOlution. https://www.geolution.nl/weer/onstabiel-weer.htm

Zie ook

Lees verder

Comments

So empty here ... leave a comment!

Geef een reactie

Sidebar